Aantal kankerdiagnoses stijgt fors: wacht niet tot het te laat is

Het aantal kankerdiagnoses in Nederland stijgt de komende twintig jaar flink. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL), gepubliceerd op 7 oktober 2026. In 2045 verwacht het IKNL bijna 170.000 nieuwe diagnoses per jaar, ongeveer een kwart meer dan nu. Wat betekenen deze cijfers voor jou? En wat kun je zelf doen? We zetten het rustig voor je op een rij.

Het aantal kankerdiagnoses stijgt tot 2045

In 2025 kregen ruim 136.000 mensen in Nederland de diagnose kanker. Volgens de nieuwe toekomstverkenning van het IKNL loopt dat op tot bijna 170.000 per jaar in 2045. Dat is een stijging van ongeveer 23 procent.

Ook het aantal mensen dat overlijdt aan kanker neemt toe. In 2024 waren dat er ruim 46.000. In 2045 verwacht het IKNL er ruim 57.000, een stijging van ongeveer 24 procent.

Waarom stijgt het aantal kankerdiagnoses?

De belangrijkste oorzaak is dat Nederland groeit en vergrijst. Kanker komt namelijk vaker voor naarmate mensen ouder worden. Het aantal kankerdiagnoses stijgt dus, terwijl het gemiddelde risico per persoon de komende twintig jaar ongeveer gelijk blijft. Het risico om aan kanker te overlijden daalt zelfs al jaren.

Welke kankersoorten nemen het meest toe?

Het IKNL verwacht de grootste groei bij de volgende kankersoorten:

• mannen: prostaatkanker, darmkanker, kanker van het bloed en lymfestelsel, blaaskanker en huidkanker
• vrouwen: borstkanker, longkanker, kanker van het bloed en lymfestelsel en huidkanker

Bij mannen verwacht het IKNL bovendien de grootste toename in sterfte door prostaatkanker. Bij vrouwen is dat longkanker.

Er is ook goed nieuws. Longkanker bij mannen neemt af, omdat minder mannen roken. Daarnaast is maagkanker de enige kankersoort die bij beide geslachten daalt.

Die daling van longkanker is wel kwetsbaar. Bij vrouwen neemt longkanker daarentegen juist toe. Bovendien waarschuwt het IKNL dat het stijgende nicotinegebruik onder jongeren, vooral onder meisjes, de winst weer kan tenietdoen. Als meer jongeren gaan roken of vapen, kan longkanker in de toekomst dus opnieuw toenemen.

Een op de drie kanker diagnoses is te voorkomen

Dat de bevolking ouder wordt, kunnen we niet veranderen. Toch ben je niet machteloos. Volgens eerdere schattingen van het IKNL is ongeveer een op de drie kankerdiagnoses in potentie te voorkomen. Dat kan met een gezondere leefstijl, een gezondere omgeving en vaccinaties, zoals de HPV-vaccinatie.

Het IKNL noemt daarbij een aantal duidelijke risicofactoren:

• Roken: de belangrijkste vermijdbare oorzaak van kanker.
• Alcohol: ook kleine hoeveelheden verhogen het risico.
• Overgewicht: dit hangt onder meer samen met een hoger risico op lever- en schildklierkanker.
• Te weinig bewegen: regelmatig bewegen verlaagt het risico op verschillende kankersoorten.
• Uv-straling: onbeschermd zonnen en de zonnebank verhogen het risico op melanoom.

Preventie werkt bovendien aantoonbaar. Dat het risico op longkanker bij mannen daalt, komt doordat zij minder zijn gaan roken.

Tegelijkertijd roken en vapen veel jongeren. Vooral bij meisjes neemt het roken toe. Volgens het HBSC-onderzoek uit 2025 rookte bijvoorbeeld 12,1 procent van de meisjes van 12 tot en met 16 jaar in de afgelopen maand. Ter vergelijking: in 2017 was dat nog 7 procent. Daarnaast heeft ruim een op de vijf jongeren in die leeftijd weleens gevapet. Ook vapes bevatten meestal nicotine, en daar raken jongeren snel verslaafd aan.

Waarom vroege opsporing van kanker zo belangrijk is

Ongeveer een op de drie kankerdiagnoses is dus te voorkomen. Voor de overige twee op de drie is vroege opsporing extra belangrijk. Inmiddels leven twee op de drie mensen met kanker vijf jaar na hun diagnose nog, en hoe eerder kanker wordt ontdekt, hoe groter die kans. Bovendien kunnen bij darmkanker poliepen, de voorlopers van darmkanker, al worden verwijderd voordat er kanker ontstaat.

Doe mee aan het bevolkingsonderzoek

Daarom zijn er in Nederland gratis bevolkingsonderzoeken naar borstkanker, baarmoederhalskanker en darmkanker. Voor het bevolkingsonderzoek darmkanker krijgt iedereen van 55 tot en met 75 jaar elke twee jaar een zelftest thuisgestuurd. Krijg je een uitnodiging? Doe dan mee. Het is namelijk een van de eenvoudigste stappen die je kunt zetten.

Prostaatkanker: PSA-test en multiparametrische MRI

Prostaatkanker is nu de meest voorkomende kankersoort bij mannen, en het aantal diagnoses blijft stijgen. Toch is er in Nederland geen bevolkingsonderzoek naar prostaatkanker. Als man moet je dus zelf in actie komen. Dat geldt vooral vanaf je 50e, of al vanaf je 45e als prostaatkanker op jonge leeftijd in je familie voorkomt.

De eerste stap is vaak een PSA-test. Dat is een eenvoudig bloedonderzoek. Een verhoogde PSA-waarde kan wijzen op prostaatkanker, maar ook op een goedaardige vergroting of een ontsteking van de prostaat. Een PSA-test alleen geeft dus nog geen zekerheid.

Daarom is een multiparametrische MRI-scan van de prostaat zo waardevol. Deze scan brengt namelijk de prostaat, de zaadblaasjes en de omliggende lymfeklieren nauwkeurig in beeld. De Nederlandse richtlijn adviseert bij een verhoogde PSA-waarde dan ook eerst een MRI-scan, en pas daarna zo nodig een biopt. Zo zijn er minder onnodige biopten nodig.

Bij DirectClinics kun je zonder verwijzing terecht voor een multiparametrische MRI-scan van de prostaat. De PSA-test zit standaard in onze Premium Laboratoriumcheck en in onze bodyscanprogramma’s. De MRI-scan duurt ongeveer 60 minuten. Daarnaast krijg je een persoonlijk voor- en nagesprek met de radioloog en een schriftelijk verslag in het Nederlands.

Let op signalen van je lichaam

Heb je klachten die niet overgaan, zoals bloed bij de ontlasting, een veranderd ontlastingspatroon, onverklaard gewichtsverlies of een moedervlek die verandert? Ga dan altijd naar je huisarts.

Preventief onderzoek bij DirectClinics

Wil je meer zekerheid, ook buiten het bevolkingsonderzoek om of als je daar nog te jong voor bent? Bij DirectClinics kun je zonder verwijzing en zonder lange wachttijd terecht voor preventief onderzoek. Denk aan een darmonderzoek (coloscopie), een bodyscan of een bloedonderzoek. Liever geen endoscoop? Lees dan over het capsule-onderzoek met de PillCam.

Wat betekent het stijgende aantal kankerdiagnoses voor de zorg?

Meer diagnoses betekent ook dat meer mensen behandeling en nazorg nodig hebben. Ernst Kuipers, voorzitter van de raad van bestuur van DICA-IKNL, zegt daarover: “Zonder gerichte maatregelen dreigt de vraag naar oncologische zorg sneller te groeien dan de beschikbare capaciteit.” Volgens hem is investeren in preventie, innovatie en een toekomstbestendige kankerzorg “geen keuze meer, maar een noodzaak.”

Het aantal kankerdiagnoses ligt niet vast: neem zelf de regie

De stijging van het aantal kankerdiagnoses is een verwachting, geen vaststaand gegeven. Een gezonde leefstijl, meedoen aan bevolkingsonderzoeken en op tijd aan de bel trekken maken daarom echt verschil. Twijfel je of preventief onderzoek iets voor jou is? Neem dan contact met ons op via 085 060 7728 of info@directclinics.nl. We denken graag met je mee.